Marketer Mạng Xã Hội Việt Nam Nắm Vững Luật Để Không Mất Tiền Oan Khi Quảng Cáo Online

webmaster

소셜미디어마케터가 알아야 할 법률 - A Vietnamese female content creator, dressed in smart casual attire, sits at a modern desk with mult...

Chào các bạn, những chiến binh đang ngày đêm cống hiến trên mặt trận marketing số! Bạn có bao giờ nghĩ rằng công việc sáng tạo nội dung, chạy chiến dịch trên các nền tảng mạng xã hội mà chúng ta vẫn làm hằng ngày lại ẩn chứa vô vàn rủi ro pháp lý không?

Thực sự mà nói, với tốc độ phát triển chóng mặt của ngành digital marketing, đôi khi chúng ta mải chạy theo trend mới, những thuật toán thay đổi mà quên mất một bức tường phòng thủ cực kỳ quan trọng: kiến thức pháp luật.

Tôi từng chứng kiến nhiều trường hợp các doanh nghiệp nhỏ, thậm chí cả những KOL có tiếng, phải đối mặt với những rắc rối không đáng có chỉ vì thiếu hiểu biết về bản quyền hình ảnh, luật quảng cáo hay quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng.

Tình hình hiện nay còn phức tạp hơn khi các nền tảng liên tục cập nhật chính sách, và đặc biệt là các quy định pháp luật tại Việt Nam về không gian mạng cũng ngày càng chặt chẽ hơn, nhằm bảo vệ cả người tiêu dùng lẫn quyền lợi của các bên liên quan.

Đừng để một sơ suất nhỏ làm sụp đổ cả công sức xây dựng thương hiệu bấy lâu nay của bạn nhé! Hãy cùng tôi tìm hiểu kỹ hơn về những điều luật mà mọi social media marketer cần nằm lòng để vững vàng trên con đường chinh phục khách hàng, và quan trọng nhất là bảo vệ chính mình trong thế giới số đầy biến động này.

Chắc chắn bạn sẽ không muốn bỏ lỡ những thông tin cực kỳ giá trị để tránh xa mọi rắc rối pháp lý có thể ập đến bất cứ lúc nào đâu. Cùng tôi khám phá ngay những điều luật quan trọng mà bạn cần biết dưới đây!

Bản quyền nội dung: Hàng rào bảo vệ cho trí óc sáng tạo

소셜미디어마케터가 알아야 할 법률 - A Vietnamese female content creator, dressed in smart casual attire, sits at a modern desk with mult...

Nói đến nội dung trên mạng xã hội, chúng ta thường nghĩ ngay đến sự sáng tạo không giới hạn. Nhưng các bạn ơi, sự sáng tạo đó cần được bảo vệ đúng cách, và đồng thời, chúng ta cũng phải rất cẩn trọng để không vô tình “xâm phạm lãnh địa” của người khác. Tôi từng gặp một trường hợp, một bạn content creator rất tâm huyết, đầu tư bao công sức làm ra những video ngắn chất lượng. Thế rồi, một ngày đẹp trời, bạn ấy phát hiện video của mình bị một trang fanpage lớn hơn tải về, chỉnh sửa đôi chút rồi đăng lại, thu hút hàng triệu lượt xem mà không hề xin phép hay ghi nguồn. Cảm giác lúc đó chắc chắn là “sốc nặng” đúng không? Ở Việt Nam, Luật Sở hữu trí tuệ (được sửa đổi vào năm 2022) bảo vệ các tác phẩm văn học, nghệ thuật, phần mềm, bản ghi âm, hình ảnh, video của chúng ta. Điều này có nghĩa là, bất kỳ ai tự ý sao chép, phân phối, bán ảnh, video, bài viết của người khác mà không được phép đều có thể bị xử phạt nghiêm khắc. Mức phạt tiền có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí còn có thể bị bồi thường thiệt hại nếu gây tổn thất kinh tế cho tác giả. Cá nhân vi phạm bản quyền trên internet có thể bị phạt từ 15 triệu đến 35 triệu đồng cho hành vi sao chép trái phép, kèm theo biện pháp khắc phục như buộc gỡ bỏ bản sao vi phạm hoặc tiêu hủy tang vật. Thậm chí, trong trường hợp nghiêm trọng, quy mô lớn, gây hậu quả nặng nề, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vậy nên, mỗi khi chúng ta sử dụng hình ảnh, âm nhạc, video hay bất kỳ nội dung nào, hãy chắc chắn rằng mình đã có quyền sử dụng hợp pháp. Nếu không, dù là vô tình, chúng ta cũng có thể phải đối mặt với những rắc rối không đáng có đó.

Luôn xin phép và ghi nguồn rõ ràng

Một nguyên tắc vàng khi làm việc với nội dung số là luôn xin phép chủ sở hữu trước khi sử dụng và ghi nguồn rõ ràng. Nhiều bạn nghĩ rằng, chỉ cần ghi nguồn là đủ, nhưng thực tế, việc này chỉ hợp lệ với một số trường hợp nhất định như trích dẫn cho mục đích phi thương mại, giảng dạy, nghiên cứu khoa học, hoặc minh họa cho bài báo. Với những nội dung có mục đích thương mại, việc có được sự đồng ý bằng văn bản hoặc giấy phép sử dụng là cực kỳ quan trọng. Tôi thường khuyên các bạn đối tác của mình, khi muốn sử dụng một hình ảnh đẹp từ nhiếp ảnh gia nào đó, hãy liên hệ trực tiếp để thỏa thuận mua quyền sử dụng hoặc ít nhất là xin phép và ghi rõ ràng “Ảnh của [Tên tác giả]”. Điều này không chỉ giúp bạn tránh rắc rối pháp lý mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với công sức của người khác, xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp cho bản thân và thương hiệu.

Phân biệt rõ ràng giữa “lấy cảm hứng” và “sao chép”

Đây là ranh giới mong manh mà nhiều bạn marketer hay vấp phải. Việc tham khảo, học hỏi các ý tưởng sáng tạo từ người khác là điều cần thiết để phát triển. Nhưng “lấy cảm hứng” không có nghĩa là bạn sao chép y nguyên cấu trúc, kịch bản, lời thoại, hay thậm chí là cách dàn dựng của một tác phẩm nào đó rồi biến nó thành của mình. Hãy biến những nguồn cảm hứng đó thành “của riêng” bằng cách thêm vào phong cách cá nhân, góc nhìn độc đáo và thông điệp riêng biệt của bạn. Một lần tôi tham gia một buổi hội thảo về nội dung số, có một trường hợp đạo nhái ý tưởng rất tinh vi, đến nỗi ban đầu người bị đạo cũng khó mà chứng minh được. Nhưng rồi, bằng cách phân tích sâu về cấu trúc ý tưởng, thông điệp cốt lõi và cách triển khai, cuối cùng thì hành vi vi phạm vẫn bị phanh phui. Vậy nên, đừng vì lợi ích trước mắt mà đánh mất đi giá trị cốt lõi của sự sáng tạo và uy tín cá nhân nhé.

Quảng cáo trên mạng xã hội: Ranh giới mong manh giữa thu hút và vi phạm

Với các social media marketer, quảng cáo là “hơi thở” của công việc. Chúng ta ngày ngày tìm cách tạo ra những nội dung hấp dẫn, những thông điệp thu hút để sản phẩm, dịch vụ đến gần hơn với khách hàng. Nhưng có một sự thật phũ phàng là ranh giới giữa một quảng cáo sáng tạo và một quảng cáo vi phạm pháp luật đôi khi lại rất mong manh. Luật Quảng cáo 2012 và các nghị định liên quan là kim chỉ nam mà chúng ta phải nằm lòng. Tôi nhớ có lần, một doanh nghiệp nhỏ chạy chiến dịch quảng cáo cho sản phẩm thực phẩm chức năng, họ dùng những từ ngữ “thần dược”, “chữa bách bệnh” để mô tả sản phẩm của mình. Ngay lập tức, chiến dịch đó bị “thổi còi” và phải nhận mức phạt không hề nhỏ. Quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng sản phẩm không chỉ gây hiểu lầm cho người tiêu dùng mà còn vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Hành vi quảng cáo gian dối có thể bị xử phạt hành chính từ 60 triệu đến 80 triệu đồng đối với cá nhân, và gấp đôi đối với tổ chức. Trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đặc biệt, các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới như Facebook, YouTube, TikTok dù máy chủ đặt ở nước ngoài nhưng vẫn phải tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam khi cung cấp dịch vụ tại đây. Doanh nghiệp và cá nhân cần hết sức cẩn trọng trong việc kiểm duyệt nội dung quảng cáo của mình.

Nội dung quảng cáo: Trung thực là trên hết

Dù có hấp dẫn đến mấy, nội dung quảng cáo phải luôn đảm bảo tính trung thực, chính xác về sản phẩm, dịch vụ. Tránh sử dụng những từ ngữ tuyệt đối hóa như “số 1”, “tốt nhất”, “duy nhất” khi chưa có căn cứ chứng minh hợp pháp. Đặc biệt với các ngành hàng nhạy cảm như y tế, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, việc quảng cáo cần tuân thủ quy định chặt chẽ hơn nữa, phải có giấy phép và chứng nhận đầy đủ. Cá nhân tôi đã từng phải tư vấn cho một nhãn hàng mỹ phẩm sửa lại toàn bộ chiến dịch quảng cáo chỉ vì họ dùng quá nhiều từ ngữ “có cánh”, gây hiểu lầm về công dụng. Chúng ta có thể sáng tạo trong cách thể hiện, nhưng không được phép “sáng tạo” thông tin. Hãy đặt mình vào vị trí người tiêu dùng, họ cần thông tin chính xác để đưa ra quyết định mua hàng.

Luật chơi cạnh tranh lành mạnh

Cạnh tranh là điều tất yếu trong kinh doanh, nhưng cạnh tranh phải lành mạnh và tuân thủ pháp luật. Luật Cạnh tranh 2018 nghiêm cấm các hành vi quảng cáo so sánh trực tiếp sản phẩm, dịch vụ của mình với đối thủ mà không chứng minh được, hoặc đưa thông tin gian dối, gây nhầm lẫn để thu hút khách hàng. Tôi đã chứng kiến nhiều chiến dịch “đá xoáy” đối thủ rất hài hước và viral, nhưng cũng không ít trường hợp “vượt quá giới hạn”, dẫn đến kiện tụng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh thương hiệu. Việt Nam là một trong số ít các quốc gia có quy định cấm quảng cáo so sánh trực tiếp. Việc vi phạm quy định về cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đến 400 triệu đồng. Thay vì cố gắng “hạ bệ” đối thủ, tại sao chúng ta không tập trung vào việc làm nổi bật giá trị, ưu điểm độc đáo của sản phẩm, dịch vụ của mình? Đó mới là cách cạnh tranh bền vững và được người tiêu dùng đánh giá cao.

Advertisement

Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Uy tín doanh nghiệp đặt lên bàn cân

Trong thời đại số, dữ liệu cá nhân của người dùng chính là “vàng” đối với các nhà tiếp thị. Chúng ta thu thập dữ liệu để hiểu khách hàng hơn, cá nhân hóa trải nghiệm và tối ưu hóa chiến dịch. Tuy nhiên, việc thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu này cũng tiềm ẩn vô vàn rủi ro pháp lý nếu không tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực từ ngày 01/7/2023, là văn bản pháp lý quan trọng nhất mà mọi doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam phải nắm rõ. Nghị định này quy định rất rõ ràng về khái niệm dữ liệu cá nhân (bao gồm cả dữ liệu cơ bản và dữ liệu nhạy cảm như thông tin sức khỏe, tài chính), các nguyên tắc xử lý, quyền và nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu, cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân khi xử lý dữ liệu. Việc không tuân thủ các quy định này không chỉ khiến doanh nghiệp phải đối mặt với các mức phạt hành chính nghiêm khắc mà còn làm tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin của khách hàng và uy tín thương hiệu.

Minh bạch trong thu thập và sử dụng dữ liệu

Một trong những nguyên tắc cốt lõi của Nghị định 13 là tính minh bạch. Khi thu thập dữ liệu cá nhân, chúng ta phải thông báo rõ ràng cho chủ thể dữ liệu về mục đích, phạm vi, phương thức thu thập và thời gian lưu trữ. Và quan trọng nhất là phải có sự đồng ý của họ. Tôi luôn nhấn mạnh với đội ngũ của mình rằng, đừng bao giờ “lén lút” thu thập thông tin hoặc sử dụng dữ liệu vào mục đích khác mà chưa được sự cho phép. Ví dụ, nếu bạn thu thập email để gửi bản tin định kỳ, hãy nói rõ điều đó và cho người dùng quyền hủy đăng ký bất cứ lúc nào. Việc này không chỉ thể hiện sự chuyên nghiệp mà còn giúp xây dựng mối quan hệ bền vững dựa trên sự tin tưởng với khách hàng. Hãy nhớ rằng, dữ liệu cá nhân là “tài sản” của mỗi người, và chúng ta là người được ủy thác để bảo vệ tài sản đó.

Đảm bảo an toàn thông tin tuyệt đối

Sau khi thu thập, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân khỏi các rủi ro rò rỉ, đánh cắp hoặc lạm dụng là trách nhiệm không thể chối bỏ của doanh nghiệp. Nghị định 13/2023/NĐ-CP yêu cầu các tổ chức, cá nhân phải áp dụng các biện pháp bảo mật phù hợp để đảm bảo dữ liệu không bị truy cập, thay đổi hoặc lợi dụng trái phép. Điều này bao gồm việc mã hóa dữ liệu, giới hạn quyền truy cập chỉ cho những người cần thiết, và thường xuyên kiểm tra an ninh mạng để phát hiện lỗ hổng. Tôi biết, việc đầu tư vào hệ thống bảo mật có thể tốn kém, nhưng hãy nghĩ về hậu quả nếu dữ liệu khách hàng bị lộ. Không chỉ bị phạt nặng, doanh nghiệp còn có thể mất trắng toàn bộ khách hàng và uy tín đã gây dựng bấy lâu. Chúng ta phải chủ động phòng ngừa, đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”. Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là bảo vệ “sinh mệnh” của doanh nghiệp mình.

Trách nhiệm của Influencer và Thương hiệu: Ai cũng phải “giữ lời”

Trong bối cảnh bùng nổ của influencer marketing, vai trò của các KOL, KOC ngày càng trở nên quan trọng. Họ là cầu nối giữa thương hiệu và người tiêu dùng, có khả năng tạo ra hiệu ứng lan truyền mạnh mẽ. Tuy nhiên, đi kèm với sức ảnh hưởng lớn là trách nhiệm pháp lý không hề nhỏ, không chỉ riêng người nổi tiếng mà cả thương hiệu thuê họ. Thực tế tại Việt Nam đã có không ít vụ việc ồn ào liên quan đến KOL quảng cáo sai sự thật, gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Tôi vẫn còn nhớ vụ việc một số KOL quảng cáo sản phẩm kẹo giảm cân với những lời lẽ “thổi phồng” công dụng, dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Những trường hợp này là lời cảnh tỉnh đanh thép cho thấy pháp luật không phải là khái niệm trừu tượng mà sẽ được thực thi một cách nghiêm túc.

KOL, KOC: “Người chuyển tải” thông tin, “Người chịu trách nhiệm” pháp lý

Luật Quảng cáo sửa đổi (dự kiến có hiệu lực từ 01/01/2026) đã bổ sung và làm rõ khái niệm “Người chuyển tải sản phẩm quảng cáo”, bao gồm cả những người trực tiếp quảng cáo, khuyến nghị, xác nhận sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trên mạng. Điều này có nghĩa là các KOL, KOC sẽ có nghĩa vụ phải tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đảm bảo thông tin trung thực, chính xác về tính năng, chất lượng sản phẩm. Nếu nội dung quảng cáo không đúng sự thật, họ sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Như một người có kinh nghiệm, tôi khuyên các bạn influencer hãy luôn tìm hiểu kỹ về sản phẩm, dịch vụ mà mình sẽ quảng bá. Đừng chỉ vì catse cao mà nhắm mắt làm ngơ trước những thông tin chưa được kiểm chứng. Uy tín là tài sản lớn nhất của người làm influencer, một khi đã mất thì rất khó để lấy lại. Hãy làm việc có tâm, có trách nhiệm với cộng đồng của mình.

Thương hiệu: Kiểm soát chặt chẽ để tránh “vạ lây”

Đối với thương hiệu, việc thuê KOL, KOC không có nghĩa là “khoán trắng” mọi trách nhiệm. Thương hiệu vẫn là bên chịu trách nhiệm chính về tính trung thực và hợp pháp của nội dung quảng cáo. Hãy nhớ rằng, trong nhiều trường hợp, thương hiệu có thể phải chịu trách nhiệm liên đới nếu KOL của mình quảng cáo sai sự thật. Điều quan trọng là thương hiệu cần có quy trình kiểm duyệt nội dung chặt chẽ, từ khâu kịch bản, hình ảnh, lời nói đến cả những bình luận tương tác trực tiếp. Tôi từng làm việc với một nhãn hàng, họ có hẳn một đội ngũ pháp chế riêng để kiểm tra từng câu chữ, từng hình ảnh trước khi duyệt bài đăng của KOL. Ban đầu có vẻ rườm rà, nhưng về lâu dài, nó giúp họ tránh được vô số rủi ro. Hãy coi đây là một khoản đầu tư xứng đáng cho sự an toàn và phát triển bền vững của thương hiệu.

Advertisement

Những cái bẫy pháp lý trong Marketing sáng tạo

Marketing sáng tạo là yếu tố then chốt để một chiến dịch nổi bật giữa biển thông tin khổng lồ trên mạng xã hội. Chúng ta luôn tìm kiếm những ý tưởng mới lạ, độc đáo, đôi khi là “điên rồ” một chút để gây ấn tượng mạnh. Tuy nhiên, chính sự “điên rồ” này lại có thể vô tình dẫn chúng ta vào những cái bẫy pháp lý mà nếu không cẩn trọng, hậu quả sẽ khôn lường. Tôi từng chứng kiến một thương hiệu tổ chức một minigame trên Facebook, khuyến khích người dùng chia sẻ thông tin cá nhân để nhận quà. Nhưng cách họ thu thập và sử dụng dữ liệu lại không hề minh bạch, không có chính sách bảo mật rõ ràng. Kết quả là, họ phải đối mặt với không ít lời phàn nàn và thậm chí là nguy cơ bị xử phạt vì vi phạm quyền riêng tư của người dùng. Sáng tạo là tốt, nhưng sáng tạo trên nền tảng pháp lý vững chắc mới là điều quan trọng nhất.

Thách thức từ AI và nội dung tự động tạo ra

Với sự phát triển vũ bão của trí tuệ nhân tạo (AI), việc tạo nội dung tự động đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Từ hình ảnh, video đến kịch bản quảng cáo, AI có thể hỗ trợ chúng ta rất nhiều. Tuy nhiên, việc sử dụng AI cũng đặt ra những vấn đề pháp lý mới, đặc biệt là về quyền sở hữu trí tuệ. Ai là tác giả của một tác phẩm do AI tạo ra? Người đưa ra câu lệnh (prompt), công ty phát triển AI, hay chính bản thân AI? Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam hiện hành vẫn chưa có quy định rõ ràng về vấn đề này. Nếu chúng ta sử dụng nội dung do AI tạo ra mà không tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, quyền sử dụng, rất có thể sẽ vô tình vi phạm bản quyền của dữ liệu đầu vào hoặc của chính thuật toán AI đó. Đây là một lĩnh vực mới đầy thách thức mà mỗi marketer cần phải cập nhật và tìm hiểu thường xuyên để không bị “việt vị” về pháp lý.

Ẩn họa từ meme và nội dung viral

Meme hay các nội dung viral là một công cụ marketing cực kỳ hiệu quả để tiếp cận số đông và tạo sự tương tác. Một hình ảnh, một câu nói chế lại có thể lan truyền với tốc độ chóng mặt và mang lại hiệu ứng truyền thông không tưởng. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, những meme đó có vi phạm bản quyền hình ảnh gốc không? Hay nội dung viral đó có mang tính xúc phạm, xuyên tạc, hay trái thuần phong mỹ tục Việt Nam không? Luật An ninh mạng 2018 quy định cấm các hành vi đưa thông tin sai lệch, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân, hoặc phát tán nội dung phản cảm. Một sự cố nhỏ từ một meme vô hại cũng có thể thổi bùng thành khủng hoảng truyền thông, gây thiệt hại nghiêm trọng đến thương hiệu. Tôi từng thấy một thương hiệu bị tẩy chay chỉ vì sử dụng một meme mang tính nhạy cảm, gây tranh cãi gay gắt trong cộng đồng. Đôi khi, sự hài hước cũng cần có ranh giới và sự tôn trọng nhất định.

Xử lý khủng hoảng truyền thông: An toàn pháp lý hay trả giá đắt?

Khủng hoảng truyền thông là “cơn ác mộng” của bất kỳ doanh nghiệp hay cá nhân nào hoạt động trên mạng xã hội. Khi thông tin tiêu cực lan truyền, đặc biệt là những thông tin liên quan đến pháp luật, danh tiếng và uy tín có thể sụp đổ chỉ trong chớp mắt. Tốc độ lan truyền thông tin ngày nay được tính bằng giây, đồng nghĩa với việc khủng hoảng có thể bùng phát nhanh gấp nhiều lần so với trước đây. Nếu không có kế hoạch xử lý khủng hoảng bài bản và tuân thủ pháp lý, chúng ta không chỉ mất đi khách hàng, doanh thu mà còn có thể đối mặt với những hình phạt nghiêm khắc từ cơ quan chức năng. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp loay hoay trong khủng hoảng chỉ vì không biết phải phản ứng thế nào cho đúng luật, cuối cùng lại tự đưa mình vào thế khó hơn.

Phản ứng kịp thời và đúng luật

소셜미디어마케터가 알아야 할 법률 - A diverse team of young Vietnamese marketing professionals, dressed in business casual attire, are g...

Nguyên tắc đầu tiên khi đối mặt với khủng hoảng là phản ứng kịp thời và đúng luật. Điều này có nghĩa là chúng ta cần nhanh chóng xác định nguồn gốc thông tin, đánh giá mức độ nghiêm trọng và đưa ra thông cáo báo chí hoặc phản hồi chính thức. Trong quá trình này, điều tối kỵ là đưa ra những thông tin sai sự thật, né tránh trách nhiệm hoặc tấn công ngược lại người đưa tin. Hãy trung thực, minh bạch và có trách nhiệm. Nếu cần, hãy tham vấn ngay ý kiến của luật sư để đảm bảo mọi phát ngôn, hành động của bạn đều tuân thủ pháp luật. Luật pháp quy định rõ trách nhiệm của các tờ báo trong việc thông tin trung thực, cải chính và xin lỗi nếu thông tin sai sự thật. Vậy nên, hãy tận dụng các kênh truyền thông chính thống để làm rõ vấn đề, tránh để thông tin tiêu cực bị đẩy đi quá xa.

Học từ những sai lầm

Mỗi cuộc khủng hoảng, dù tồi tệ đến mấy, cũng là một bài học đắt giá. Sau khi xử lý xong, hãy dành thời gian để phân tích nguyên nhân, đánh giá cách xử lý và rút ra kinh nghiệm cho những lần sau. Đừng để những sai lầm pháp lý lặp lại. Xây dựng một quy trình xử lý khủng hoảng truyền thông chuyên nghiệp, trong đó có yếu tố pháp lý là điều cực kỳ cần thiết. Tôi tin rằng, những marketer thực sự chuyên nghiệp không chỉ giỏi về sáng tạo và chiến lược mà còn phải vững vàng về kiến thức pháp luật. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể tự tin “lướt sóng” trong thế giới số đầy biến động này.

Vấn đề Pháp lý Luật/Nghị định liên quan Hậu quả nếu vi phạm
Vi phạm Bản quyền nội dung Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi 2022), Nghị định 131/2013/NĐ-CP Phạt tiền (từ 5 triệu – 500 triệu VNĐ), bồi thường thiệt hại, xử lý hình sự, khóa/xóa tài khoản mạng xã hội, mất uy tín.
Quảng cáo sai sự thật/Cạnh tranh không lành mạnh Luật Quảng cáo 2012, Luật Cạnh tranh 2018, Nghị định 38/2021/NĐ-CP, Nghị định 75/2019/NĐ-CP Phạt tiền (từ 60 triệu – 400 triệu VNĐ), yêu cầu gỡ bỏ, cải chính công khai, đền bù thiệt hại, truy cứu trách nhiệm hình sự.
Vi phạm bảo vệ dữ liệu cá nhân Nghị định 13/2023/NĐ-CP, Luật An ninh mạng 2018 Phạt hành chính, mất niềm tin khách hàng, tổn hại uy tín thương hiệu, rò rỉ thông tin gây hậu quả nghiêm trọng.
Trách nhiệm của KOL/Influencer Luật Quảng cáo 2012 (sửa đổi 2025), Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 Chịu trách nhiệm liên đới với thương hiệu, phạt hành chính, bồi thường thiệt hại, mất uy tín cá nhân.
Advertisement

Cập nhật chính sách nền tảng và luật pháp Việt Nam: Không theo kịp là lạc hậu!

Thế giới digital marketing thay đổi nhanh chóng mặt, và các quy định pháp luật cũng như chính sách của các nền tảng mạng xã hội cũng không ngừng được cập nhật. Nếu chúng ta không theo kịp, không chỉ có nguy cơ bị “lạc hậu” về mặt chiến lược mà còn tiềm ẩn vô vàn rủi ro pháp lý. Tôi thấy nhiều bạn marketer đôi khi chỉ tập trung vào việc tạo trend mà quên mất việc đọc kỹ “luật chơi” của từng nền tảng, từng quốc gia. Đây là một sai lầm chết người đó! Ở Việt Nam, các quy định về không gian mạng ngày càng chặt chẽ, và các nền tảng xuyên biên giới cũng buộc phải tuân thủ. Đơn cử như việc xác thực tài khoản mạng xã hội bằng số điện thoại di động tại Việt Nam sắp tới sẽ trở thành quy định bắt buộc đối với người dùng, đặc biệt là khi livestream với mục đích thương mại. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến người dùng mà còn tác động trực tiếp đến cách chúng ta triển khai chiến dịch marketing và quản lý rủi ro.

Luôn theo dõi thông báo từ các nền tảng

Mỗi nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, YouTube đều có bộ quy tắc cộng đồng và chính sách quảng cáo riêng. Những chính sách này được cập nhật thường xuyên để phù hợp với xu hướng và quy định pháp luật từng quốc gia. Tôi thường xuyên kiểm tra các trang thông báo chính thức của Facebook Business, TikTok Creator Center hay Google AdSense để nắm bắt những thay đổi mới nhất. Ví dụ, việc thay đổi thuật toán hiển thị, quy định về nhạc bản quyền, hay các hạn chế về loại hình sản phẩm quảng cáo đều có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chiến dịch của chúng ta. Nếu không đọc kỹ, bạn có thể vô tình vi phạm chính sách của nền tảng, dẫn đến việc bị khóa tài khoản, gỡ bỏ nội dung hoặc hạn chế khả năng chạy quảng cáo.

Nắm bắt kịp thời các văn bản pháp luật mới

Bên cạnh chính sách của nền tảng, việc cập nhật các văn bản pháp luật mới của Việt Nam là điều cực kỳ quan trọng. Các luật như Luật Quảng cáo sửa đổi, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sửa đổi, hay các Nghị định về quản lý hoạt động trên không gian mạng đều có tác động trực tiếp đến công việc của chúng ta. Tôi luôn khuyến khích đội ngũ của mình và các bạn đồng nghiệp chủ động tìm hiểu thông tin từ các kênh chính thống như Cổng Pháp luật Quốc gia. Hãy coi việc này như một phần của công việc hàng ngày, giống như bạn phải cập nhật thuật toán SEO vậy. Việc hiểu rõ luật pháp không chỉ giúp bạn tránh rủi ro mà còn mở ra những cơ hội mới, giúp bạn tối ưu hóa chiến lược một cách bền vững và an toàn hơn.

Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong Marketing số

Để thực sự vững vàng trên con đường marketing số, chúng ta không chỉ cần giỏi chuyên môn, nhạy bén với xu hướng mà còn phải xây dựng được một văn hóa tuân thủ pháp luật mạnh mẽ. Đây không phải là một lựa chọn mà là một yêu cầu bắt buộc, đặc biệt trong bối cảnh luật pháp ngày càng chặt chẽ và người tiêu dùng ngày càng thông thái. Tôi tin rằng, một chiến dịch thành công không chỉ mang lại doanh thu mà còn phải xây dựng được niềm tin và uy tín cho thương hiệu, và niềm tin đó chỉ có thể được tạo dựng trên nền tảng của sự minh bạch và tuân thủ pháp luật. Hãy coi việc tìm hiểu pháp luật như một khoản đầu tư không bao giờ lỗ, một “bức tường thành” vững chắc bảo vệ sự nghiệp của bạn.

Đào tạo và nâng cao nhận thức pháp lý

Một trong những bước đầu tiên để xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật là đào tạo và nâng cao nhận thức pháp lý cho toàn bộ đội ngũ. Từ content creator, ad ops, cho đến những người quản lý dự án, ai cũng cần hiểu rõ những quy định cơ bản liên quan đến công việc của mình. Tôi thường tổ chức các buổi training nội bộ, mời chuyên gia pháp lý về chia sẻ, hoặc khuyến khích anh em tham gia các khóa học online về luật pháp trong marketing. Đừng nghĩ rằng pháp luật khô khan và khó hiểu, hãy biến nó thành những case study thực tế, những câu chuyện “người thật việc thật” để mọi người dễ tiếp thu và ghi nhớ. Kiến thức là sức mạnh, và kiến thức pháp lý là sức mạnh bảo vệ chúng ta trong môi trường số đầy cạm bẫy.

Thiết lập quy trình kiểm duyệt nội dung chặt chẽ

Để đảm bảo mọi nội dung trước khi “lên sóng” đều an toàn về mặt pháp lý, việc thiết lập một quy trình kiểm duyệt nội dung chặt chẽ là điều không thể thiếu. Quy trình này nên bao gồm nhiều bước, từ khâu lên ý tưởng, sản xuất, cho đến duyệt bài cuối cùng. Mỗi bước đều cần có người chịu trách nhiệm kiểm tra các yếu tố về bản quyền, tính trung thực của thông tin quảng cáo, và sự tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tôi từng làm việc với một agency, họ có hẳn một checklist pháp lý riêng cho từng loại nội dung, và mọi sản phẩm đều phải “pass” qua checklist đó trước khi được đăng tải. Điều này không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn tạo ra sự chuyên nghiệp và nhất quán trong mọi chiến dịch của chúng ta. Hãy cùng nhau xây dựng một cộng đồng marketer không chỉ giỏi chuyên môn mà còn là những người làm nghề có đạo đức và tuân thủ pháp luật nhé!

Advertisement

글을 마치며

Các bạn thân mến của tôi, qua bài viết này, tôi hy vọng chúng ta đã cùng nhau nhìn nhận rõ hơn về những “lưới an toàn” pháp lý mà mỗi người làm marketing số cần phải trang bị. Đừng coi luật pháp là rào cản, mà hãy xem đó là nền tảng vững chắc để chúng ta thỏa sức sáng tạo và phát triển bền vững. Tôi tin rằng, với kiến thức này, chúng ta sẽ tự tin hơn, chuyên nghiệp hơn và bảo vệ được chính mình cùng thương hiệu khỏi mọi rủi ro. Hãy luôn học hỏi, cập nhật để vững vàng tiến bước nhé!

알아두면 쓸모 있는 정보

1. Luôn kiểm tra nguồn gốc nội dung (hình ảnh, video, nhạc) trước khi sử dụng để tránh vi phạm bản quyền. Xin phép hoặc mua bản quyền nếu cần.

2. Thận trọng với ngôn ngữ quảng cáo. Tránh dùng từ ngữ tuyệt đối hóa hay hứa hẹn quá mức, đặc biệt với sản phẩm nhạy cảm như y tế, thực phẩm chức năng.

3. Đảm bảo minh bạch và có sự đồng ý của người dùng khi thu thập, sử dụng dữ liệu cá nhân. Công khai chính sách bảo mật rõ ràng.

4. Nếu là KOL/KOC, hãy tìm hiểu kỹ sản phẩm và yêu cầu thương hiệu cung cấp thông tin chính xác, giấy tờ pháp lý liên quan trước khi quảng bá.

5. Thường xuyên cập nhật các chính sách mới của nền tảng mạng xã hội và các văn bản pháp luật liên quan đến marketing số tại Việt Nam.

Advertisement

중요 사항 정리

Để trở thành một người làm marketing số thực thụ và bền vững, việc nắm vững các kiến thức pháp lý không chỉ là trách nhiệm mà còn là lợi thế cạnh tranh then chốt. Những điều luật tưởng chừng khô khan lại chính là “kim chỉ nam” giúp chúng ta tránh xa những rắc rối không đáng có và xây dựng uy tín vững chắc. Tôi đã trải qua nhiều tình huống, từ việc chứng kiến đồng nghiệp “ngã ngựa” vì bản quyền đến những lúc tự mình phải căng thẳng tìm hiểu luật quảng cáo. Nhờ đó, tôi nhận ra rằng việc chủ động tìm hiểu và tuân thủ pháp luật chính là “tấm khiên” bảo vệ chúng ta trong thế giới số biến động này. Hãy cùng điểm lại những điểm mấu chốt mà chúng ta cần khắc cốt ghi tâm nhé:

Bảo vệ nội dung sáng tạo và tuân thủ bản quyền

  • Luôn xác minh nguồn gốc và quyền sử dụng đối với hình ảnh, video, âm nhạc. Tránh sao chép, chỉnh sửa hay sử dụng trái phép các tác phẩm của người khác.

  • Xin phép tác giả hoặc mua quyền sử dụng là cách tốt nhất để tránh các tranh chấp pháp lý và thể hiện sự chuyên nghiệp.

Quảng cáo trung thực và cạnh tranh lành mạnh

  • Nội dung quảng cáo phải luôn đảm bảo tính trung thực, không được thổi phồng công dụng hay đưa ra những cam kết tuyệt đối khi chưa có chứng cứ.

  • Tránh các hành vi quảng cáo so sánh trực tiếp, gây hiểu lầm hoặc “đá xoáy” đối thủ, bởi điều này dễ dẫn đến vi phạm Luật Cạnh tranh.

Tôn trọng quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân

  • Thu thập và sử dụng dữ liệu cá nhân phải minh bạch, có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu và công khai chính sách bảo mật.

  • Áp dụng các biện pháp bảo mật chặt chẽ để ngăn chặn rò rỉ, đánh cắp dữ liệu, bảo vệ niềm tin của khách hàng.

Trách nhiệm của Influencer và Thương hiệu

  • KOL/KOC cần tìm hiểu kỹ sản phẩm, đảm bảo nội dung quảng cáo đúng sự thật và chịu trách nhiệm pháp lý nếu quảng bá sai lệch.

  • Thương hiệu phải kiểm soát chặt chẽ nội dung của KOL/KOC, xây dựng quy trình kiểm duyệt để tránh “vạ lây” và bảo vệ uy tín.

Luôn cập nhật và xây dựng văn hóa tuân thủ

  • Theo dõi sát sao các chính sách của nền tảng và văn bản pháp luật mới của Việt Nam để không bị lạc hậu và tránh rủi ro.

  • Đào tạo nâng cao nhận thức pháp lý cho đội ngũ, thiết lập quy trình kiểm duyệt nội dung chặt chẽ để xây dựng văn hóa tuân thủ mạnh mẽ trong marketing số.

Nhớ nhé, kiến thức pháp luật không chỉ là để phòng tránh rủi ro, mà còn là nền tảng để bạn tự tin hơn, chuyên nghiệp hơn và tạo ra giá trị bền vững trong ngành marketing số. Hãy coi đó là một phần không thể thiếu trong hành trang của mình!

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) 📖

Hỏi: Làm sao để tránh vi phạm bản quyền hình ảnh, video, âm nhạc khi sáng tạo nội dung trên mạng xã hội?

Đáp: Ôi, cái này thì tôi phải nói là “kinh điển” luôn! Tôi từng suýt “dính chưởng” một lần khi vô tư dùng một bản nhạc nền đang trending cho video review sản phẩm của mình.
May mà có người nhắc nhở kịp thời. Các bạn biết đấy, trên mạng xã hội, việc re-up hay sử dụng lại nội dung của người khác diễn ra như cơm bữa, nhưng điều đó không có nghĩa là nó hợp pháp đâu nhé.
Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam bảo vệ rất rõ ràng quyền tác giả đối với mọi tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, bao gồm cả nội dung số trên internet như hình ảnh, video, bài viết, và âm nhạc.
Theo kinh nghiệm của tôi, để an toàn tuyệt đối, tốt nhất là bạn hãy tự mình sáng tạo ra tất cả nội dung. Nếu không thể, hãy tìm đến các nguồn tài nguyên miễn phí bản quyền (royalty-free) có giấy phép rõ ràng hoặc mua bản quyền sử dụng.
Các nền tảng lớn như YouTube hay TikTok cũng có thư viện âm nhạc riêng cho phép sử dụng miễn phí cho mục đích thương mại, nhưng bạn cần đọc kỹ điều khoản nhé.
Đặc biệt, với âm nhạc, dù bạn có tăng tốc độ, phối lại hay chỉnh sửa một chút thì nguy cơ vi phạm vẫn còn đó. Nhiều vụ kiện bản quyền âm nhạc trên mạng xã hội đã cho thấy các doanh nghiệp lớn phải bồi thường hàng trăm nghìn đô la vì sử dụng nhạc trái phép.
Thử hỏi một doanh nghiệp nhỏ hay một cá nhân làm marketing online như chúng ta thì sao? Vì vậy, hãy luôn cẩn trọng, kiểm tra kỹ nguồn gốc và giấy phép trước khi bấm nút đăng tải nha các bạn!
Đừng để một bài đăng “triệu view” lại kéo theo một vụ kiện “triệu đồng” nhé.

Hỏi: Những lỗi quảng cáo nào trên mạng xã hội dễ khiến chúng ta gặp rắc rối pháp lý nhất, và làm thế nào để phòng tránh?

Đáp: Tôi thấy nhiều bạn marketer đôi khi vì muốn bài quảng cáo của mình thật “kêu” mà lỡ dùng những từ ngữ quá đà, cam kết thiếu căn cứ, hoặc thậm chí là nói xấu đối thủ.
Đây chính là những “cái bẫy” pháp lý mà chúng ta dễ sa vào nhất đó. Theo Luật Quảng cáo sửa đổi 2025 (sẽ có hiệu lực từ 01/01/2026), các nền tảng mạng xã hội và cả người dùng khi quảng cáo đều phải có tính năng giúp phân biệt rõ ràng đâu là nội dung quảng cáo với các nội dung khác.
Điều này cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và tránh gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Những lỗi thường gặp mà tôi thấy bao gồm:
1. Quảng cáo sai sự thật, gây nhầm lẫn: Đây là điều tối kỵ!
Ví dụ, sản phẩm giảm cân không thần thánh như lời đồn, mỹ phẩm không có tác dụng “trắng bật tông sau 3 ngày” hay các khóa học không đảm bảo “thu nhập nghìn đô ngay lập tức”.
Cần nhớ rằng, mọi thông tin quảng cáo phải chính xác, trung thực, có đầy đủ bằng chứng khoa học hoặc kiểm định nếu là sản phẩm đặc thù. Tôi luôn tự nhủ phải kiểm tra kỹ thông tin sản phẩm từ nhà cung cấp trước khi viết quảng cáo, và không bao giờ phóng đại những gì mình không chắc chắn.
2. Quảng cáo sản phẩm/dịch vụ bị cấm hoặc hạn chế: Một số mặt hàng như thuốc lá, rượu bia có nồng độ cồn cao, thuốc kê đơn, hay các dịch vụ liên quan đến y tế chưa được cấp phép…
có những quy định quảng cáo rất chặt chẽ, thậm chí là cấm hoàn toàn trên một số kênh. 3. Quảng cáo so sánh trực tiếp, nói xấu đối thủ: Điều này không chỉ vi phạm luật cạnh tranh mà còn làm mất đi hình ảnh chuyên nghiệp của thương hiệu bạn.
Hãy tập trung vào giá trị mà sản phẩm/dịch vụ của bạn mang lại thay vì “dìm hàng” đối thủ. Để phòng tránh, hãy luôn đặt mình vào vị trí của người tiêu dùng: bạn có muốn bị lừa dối không?
Hãy trung thực, minh bạch, và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Nếu không chắc chắn, đừng ngần ngại tìm hiểu kỹ hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia.
An toàn là trên hết, các bạn ạ!

Hỏi: Về vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân người dùng, liệu các social media marketer ở Việt Nam có cần quan tâm nhiều không, và cần làm gì để tránh vi phạm?

Đáp: Ôi, câu hỏi này thì đúng là “nóng hổi” luôn! Với tốc độ phát triển chóng mặt của kinh tế số và xã hội số, dữ liệu cá nhân đang trở thành “vàng” của thời đại.
Nhưng đi kèm với đó là những rủi ro lộ lọt thông tin mà chúng ta thường xuyên nghe thấy trên báo đài. Chắc chắn rồi, các social media marketer ở Việt Nam CẦN phải quan tâm rất nhiều đến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Luật An ninh mạng 2018 và Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân đã đặt ra nhiều quy định chặt chẽ, yêu cầu các doanh nghiệp (kể cả trong và ngoài nước) cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, internet tại Việt Nam phải có trách nhiệm xác thực thông tin người dùng, bảo mật thông tin và thậm chí phải lưu trữ dữ liệu người dùng tại Việt Nam nếu có hoạt động thu thập, khai thác, phân tích, xử lý dữ liệu cá nhân.
Theo tôi, điều quan trọng nhất mà các bạn cần làm là:
1. Tuyệt đối không thu thập dữ liệu trái phép: Đừng bao giờ mua bán dữ liệu cá nhân không rõ nguồn gốc, hoặc dùng các công cụ “quét” thông tin người dùng mà không có sự đồng ý của họ.
Tôi từng biết có người vì ham rẻ mà mua data khách hàng trên mạng, cuối cùng không những không hiệu quả mà còn suýt bị xử phạt nặng. 2. Minh bạch trong việc thu thập và sử dụng: Khi yêu cầu người dùng cung cấp thông tin (ví dụ: qua form đăng ký, khảo sát), hãy giải thích rõ ràng bạn sẽ sử dụng dữ liệu đó vào mục đích gì và cam kết bảo mật.
Hãy xây dựng chính sách quyền riêng tư (Privacy Policy) rõ ràng và dễ hiểu trên website hoặc landing page của bạn. 3. Bảo mật dữ liệu nghiêm ngặt: Dữ liệu khách hàng là tài sản quý giá, hãy coi trọng nó như chính thông tin cá nhân của mình.
Hạn chế chia sẻ dữ liệu cho bên thứ ba nếu không thực sự cần thiết và không có sự đồng ý của chủ sở hữu dữ liệu. 4. Cẩn trọng với các yêu cầu xác thực: Gần đây, Bộ Công an còn đề xuất không yêu cầu người dùng chụp ảnh căn cước công dân để xác thực tài khoản mạng xã hội.
Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc bảo vệ thông tin định danh cá nhân. Hãy nhớ rằng, việc tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là cách chúng ta xây dựng lòng tin với khách hàng.
Lòng tin là thứ vô giá trong marketing, đúng không nào?